5.3. Cechy dobrego planu 1

Plany, podobnie jak cele, mają swoje parametry, które określają ich przydatność do… realizacji celu. Należy jeszcze raz podkreślić związek pomiędzy celem i planem. Plan jest zawsze sporządzany, aby zrealizować cel.

T. Kotarbiński określił kilka cech, który musi posiadać plan, aby mógł posłużyć jako mapa drogowa menedżerowi lub przedsiębiorcy. Po pierwsze, plan musi być celowy, a więc właściwy względem rzeczywiście zamierzonego celu, do którego został sporządzony. Plan celowy ma na względzie końcowy rezultat, który wyznacza kierunek i strukturę działania.[1] Cecha ta, zdaniem J. Gościńskiego jest podstawową cechą planu.[2]

Po drugie, plan powinien być wykonalny. Plan ma tą cechę wtedy, gdy potencjalnie, patrząc z perspektywy momentu czasu, w którym plan został sporządzony, można ten plan wykonać. Innymi słowy, plan jest wykonalny, gdy istnieją środki nadające się do jego realizacji i dodatkowo znamionuje go realizm praktyczny. Jest to również plan, którego wzorzec okazał się wykonalny i wytrzymał próbę faktycznego wykonania. Miało to miejsce w sytuacji, gdy np. cel, względem którego plan został sporządzony, został już kiedyś ustalony i osiągnięty za pomocą tego właśnie plany. Jak podnosi R. L. Ackoff, plan jest niewiele wart, jeżeli organizacja, której działalność jest objęta tym planem, nie jest w stanie go wykonać.[3] Warunkiem wykonalnego planu jest jego niesprzeczność. Warunek ten zobrazujemy w rozdziale 2.

Trzecią cechą dobre planu jest jego operatywność. Oznacza to, że plan winien być maksymalnie czytelny i przejrzysty, aby zapewnić jak największą łatwość korzystania z planu. Można ogólnie przyjąć, że każdy plan, a precyzyjnie mówiąc – jego wizualizacji – zawiera zawsze trzy elementy: zadania, osoby i czas. Zadania mogą być drobnymi czynnościami lub dużymi projektami. Osoby można zastąpić podmiotami gospodarczymi lub działami w firmie. A czas? Jest zawsze najważniejszym z elementów, należy wybrać jedynie odpowiednią jednostkę czasu. Takie trzy elementy mogą mieć różną wizualizację, co przedstawimy szerzej w rozdziale 2.

Czwartą cechą, o jakiej należy pamiętać sporządzając plan, jest jego jedność wewnętrzna. Jest to konsekwencja rozumiana jako zgodność wewnętrzna i wewnętrzna niesprzeczność. Poszczególne elementy planu powinny się uzupełniać i zazębiać. Tę cechę T. Kotarbiński łączy z postulatem ciągłości – piątą cechą dobrego planu.[4]

Ciągłość planu to konsekwencja rozumiana jako celowe następstwo kolejnych czynności zmierzających do stałego celu i ułożonych w ten sposób, że sobie nie przeszkadzają, a wcześniejsze czynności stanowią preparację do późniejszych. Inaczej ujmując cechę ciągłości – zadania ujęte w planie muszą być ze sobą niesprzeczne w znaczeniu chronologii zdarzeń.

[1] T. Kotarbiński: Traktat o dobrej robocie. Wydawnictwo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Wrocław 1975, s. 165-170, 304-306.
[2] J. Gościński: Sterowanie i planowanie. Ujęcie Systemowe. PWE, Warszawa 1982, s. 182.
[3] R. L. Ackoff: Zasady planowania w korporacjach, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1973, s. 129.
[4] T. Kotarbiński: Traktat o dobrej robocie. Wydawnictwo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Wrocław 1975, s. 165-170, 304-306.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *